«آنسیکلوپدی» نوسخه‌لری‌نین آراسینداکی فرقلری

هئچ بیر دییشدیر خلاصه‌سی
ک (Alp Er Tunqa، ائنسیکلوپئدییا صفحه‌سینی آنسیکلوپدی-ه آپاردی)
 
{{Infobox book
{{Orphan|date=سپتامبر ۲۰۱۸}}
| name = Encyclopédie, ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers
| image = Encyclopedie de D'Alembert et Diderot - Premiere Page - ENC 1-NA5.jpg
| image_size = 200px
| caption = The [[title page]] of the ''Encyclopédie''
| author = [[Encyclopédistes|Numerous contributors]], edited by [[Denis Diderot]] and [[ژان لو رون دالامبر]]
| country = France
| language = French
| subject = General
| release_date = 1751–1766
| genre = [[Reference work|Reference]] [[بیلیکلیک]]
| publisher = [[André le Breton]], [[Michel-Antoine David]], [[Laurent Durand]] and [[Antoine-Claude Briasson]]
}}
 
[[İmage:Encyclopedie de D'Alembert et Diderot - Premiere Page - ENC 1-NA5.jpg|thumb|D'Alembert və Diderotun 1772-ci ildə tərtib etdikləri "Encyclopédie“ kitabın üz vərəqi]]
ائنسيکلوپئدييا (يونانجا ''enkýklios'' – چئوره فورمالی و ''paideí'' درس، بيليک سوزلري نين بيرلشمه سيندن يارانميشدير) سورغو [[کیتاب]]ی اولوب اينسان بيليگي نين بوتون ساحه لرينی آرديجيل شکيلده و اطرافلي احاته ائدير.
 
'''آنسیکلوپدی''' ({{فرانسه‌جه|Encyclopédie ou dictionnaire raisonné des sciences des arts et des métiers}})، [[فرانسه]]<nowiki>ده</nowiki> ۱۷۵۱-۱۷۷۲ -جی میلادی ایللری آراسیندا یاییلان بیر عومومی [[بیلیکلیک]] دیر.
اونيوئرسال ائنسيکلوپئدييالار اينسانيت اوچون عومومی بيليگی تصوير ائدير، خوصوصی ائنسيکلوپئدييالار ايسه يالنيز موعين بير ساحه اوزره محدود معلومات وئرير.
 
== قایناق‌لار ==
ائنسيکلوپئدييا مۆشکیللری "ائسيکلوپئديکا" فننينده علمی تدقيق اولونور.
{{قایناق}}
* [[Philipp Blom|Blom, Philipp]], ''Enlightening the world: Encyclopédie, the book that changed the course of history'', New York: Palgrave Macmillan, 2005, {{ISBN|1-4039-6895-0}}
* Brewer, Daniel. ''The Discourse of Enlightenment in Eighteenth-century France: Diderot and the Art of Philosophizing''. Cambridge, England: Cambridge UP, 1993.
* Brewer, Daniel, "The ''Encyclopédie'': Innovation and Legacy" in ''New Essays on Diderot'', edited by James Fowler, Cambridge: Cambridge University Press, 2011, {{ISBN|0-521-76956-6}}
* [[Peter Burke (historian)|Burke, Peter]], ''A social history of knowledge: from Gutenberg to Diderot'', Malden: Blackwell Publishers Inc., 2000, {{ISBN|0-7456-2485-5}}
* [[Robert Darnton|Darnton, Robert]]. ''The Business of Enlightenment: A Publishing History of the Encyclopédie, 1775-1800''. Cambridge: Belknap, 1979.
* [[Lynn Hunt|Hunt, Lynn]], ''The Making of the West: Peoples and Cultures: A Concise History: Volume II: Since 1340'', Second Edition, Boston: Bedford/St. Martin's, 2007, {{ISBN|0-312-43937-7}}
* [[Isaac Kramnick|Kramnick, Isaac]], "Encyclopédie" in ''The Portable Enlightenment Reader'', edited by Isaac Kramnick, Toronto: Penguin Books, 1995, {{ISBN|0-14-024566-9}}
* Lough, John. ''The Encyclopédie''. New York: D. McKay, 1971.
* [[Bryan Magee|Magee, Bryan]], ''The Story of Philosophy'', New York: DK Publishing, Inc., 1998, {{ISBN|0-7894-3511-X}}
* O'Sullivan, Dan. ''Wikipedia: A New Community of Practice?'' Farnham, Surrey, 2009, {{ISBN|9780754674337}}.
* Roche, Daniel. "Encyclopedias and the Diffusion of Knowledge." ''The Cambridge History of Eighteenth-century Political Thought''. By [[Mark Goldie]] and Robert Wokler. Cambridge: Cambridge UP, 2006. 172–94.
* [[Jackson J. Spielvogel|Spielvogel, Jackson J]], ''Western Civilization'', Boston: Wadsworth Cengage Learning, 2011, {{ISBN|0-495-89733-7}}
 
==آرتیق اوخو==
== تاریخی حاقّیندا ==
* d'Alembert, Jean Le Rond''Preliminary discourse to the Encyclopedia of Diderot'', translated by Richard N. Schwab, 1995. {{ISBN|0-226-13476-8}}
ائنسیکلوپئدییانین یارانامسی قدیمه، آنتیک یونان واختلارینا گئدیب چیخیر. ایلک دفعه اولاراق سیستئماتیک ائنسیکلوپئدییا یونان فیلوسوفو، پلاتونون قوهومو سپئوسیپپوس طرفیندن یارادیلمیشدیر. ب.ائ.ه. 370-جی ایلده حئیوانات و بیتکی عالمی اوزره ده ائنسیکلوپئدییا- هومویا یارائدیلیر.
* Darnton, Robert. "The Encyclopédie wars of prerevolutionary France." ''American Historical Review'' 78.5 (1973): 1331–1352. [http://robertdarnton.org/sites/default/files/The_Encyclopedie_Wars_of_Prerevolutionary_France.pdf online]
* Donato, Clorinda, and Robert M. Maniquis, eds. ''The Encyclopédie and the Age of Revolution''. Boston: G. K. Hall, 1992. {{ISBN|0-8161-0527-8}}
* ''Encyclopédie ou dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers'', Editions Flammarion, 1993. {{ISBN|2-08-070426-5}}
* Grimsley. Ronald. ''Jean d'Alembert'' (1963)
* Hazard, Paul. ''European thought in the eighteenth century from Montesquieu to Lessing'' (1954). pp. 199–224
* Kafker, Frank A. and Serena L. Kafker. ''The Encyclopedists as individuals: a biographical dictionary of the authors of the Encyclopédie'' (1988) {{ISBN|0-7294-0368-8}}
* Lough, John. ''Essays on the Encyclopédie of Diderot and d'Alembert'' Oxford UP, 1968.
* Pannabecker, John R. [http://scholar.lib.vt.edu/ejournals/JTE/jte-v6n1/pannabecker.jte-v6n1.html ''Diderot, the Mechanical Arts, and the Encyclopédie''], 1994. With bibliography.
 
==ائشیک باغلانتیلار==
باشقا فیلوسوفلاردان، مثلا آریستوتئل اؤز دؤورونده مؤوجود اوْلان بیلیکلری توپلو شکلینه سالمیشلار، آنجاق اونلار هر هانسی ائنسیکلوپئدییا یارادا بیلمه میشلر.
*{{Commons-inline|Encyclopédie, ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers|''Encyclopédie, ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers''}}
*{{Wikisource-inline|list=
**{{Cite NIE|wstitle=Encyclopédie|year=1905|short=x |noicon=x}}
**{{Cite Nuttall|title=Encyclopédie|short=x |noicon=x}}
}}
*{{wikisourcelang-inline|fr|Encyclopédie, ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers|''Encyclopédie, ou Dictionnaire raisonné des sciences, des arts et des métiers''}}
*[http://enccre.academie-sciences.fr/encyclopedie/ Digitized version of the ''Encyclopédie'']
*[http://www.diderot.fr/ Diderot] – search engine in tribute to Diderot
*[https://www.lib.uchicago.edu/efts/ARTFL/projects/encyc/ University of Chicago on-line version] with an English interface and the [http://encyclopedie.uchicago.edu/node/102 dates of publication]
*[http://quod.lib.umich.edu/d/did/ ''Encyclopedia of Diderot and d'Alembert ''Collaborative Translation Project] currently contains a growing collection of articles translated into English (2,693 articles and sets of plates as of June 21, 2019).
*[http://onlinebooks.library.upenn.edu/webbin/book//lookupid?key=olbp74106 Online Books Page presentation of the first edition]
* [http://www.bbc.co.uk/radio4/history/inourtime/inourtime_20061026.shtml The Encyclopédie], BBC Radio 4 discussion with Judith Hawley, Caroline Warman and David Wootton (''In Our Time'', Oct. 26, 2006)
 
روما دؤورونده دؤولت آدامی مارجوس پوجیوس جاتو ب.ائ.ا. 150-جی ایلده دیئ لیبری آد مارجوم فیلیوم die Libri ad Marcum filium (مارجوسون اوغلانلارینا کیتابلار) آدلی توپلونو ترتیب ائدیر. بۇ کیتابلار کند تصروفاتی، تیبب، رئتوریکا، دؤیوش تئخنیکاسی کیمی ساحه لرین پئداقوقیکا باخیمیندان بیر ائنسیکلوپئدییادا جملنمه سی ایدی.
 
{{Authority control}}
نؤوبتی ائنسیکلوپئدیک کیتاب مارجوس تئرئنتیوس واررو طرفیندن یازیلمیش دیسجیپلیناروم لیبری دوققوز Disciplinarum libri IX ایدی. او معلوم کیتابلاری تیبب و آرخیتئکتورا ایله تاماملاییر. اونون 41 کیتابیندان یالنیز فراقمئنتلر بیزه گلیب چاتمیشدیر.
 
ان قدیم، تام بیزه قدر گلیب چاتمیش، لاتین دیلیده اوْلان سیستئماتیک ائنسیکلوپئدییا روما تاریخچیسی پلینیوس طرفیندن ترتیب اولونموشدور. اونون طبیعتین تاریخی آدلی کیتابی 37 جیلدده، 2493 فصیلدن عیبارت ایدی. بورادا کوسمولوگییا، جوغرافیا، ائتنولوگییا، آنتروپولوگییا، پسیخولوگییا، زوولوگییا، بوتانیکا، مینئرالوگییا و مئتاللورگییا حاقیندا معلومات وئریلمیشدیر.
 
منبعلرین وئردیگی معلوماتلارا اساساً بۇ کیتابین ترتیب اولونماسیندا 500 مؤلیف ایشتراک ائتمیشدیر. 1469-جی ایلده بۇ ائنسیکلویپئدییا وئنئسییادا یئنیدن نشر اولونور. 1543-جو ایلده اونون 11 جیلدی آلمان دیلینه ترجومه اولونور و ائستئراسبورقدا بوراخیلیر.
 
اورتا عصرلرده ترتیب اولونان اثرلر داها یاخشی ترکیبه مالیک ایدیلر. اونلار لاتین دیلینده یازیلمیشدیلار. میلّی ائنسیکلوپئدییالار سونارلار، اورتا عصرین سونوندا و یئنی تاریخین اولینده مئیدانا گلیر. بیزانتییا دؤورونده یازیلمیش یئگانه کیتاب اوْلان سودا Suda دا یونان دیلینده ایدی. سودا کیتابیندا چوغرافییا و تاریخچی آنتیک مؤلیفلر حاقیندا 32000 مقاله جملنمشدیر.
 
یئنی دؤورون باشلانغیجیندا ائنسیکلوپئدییا یارادیلماسی اوزره پیونئر فرانسیز فیلوسوفو فرانچیز باکون ساییلیر. او 1620-جی ایلده اؤز "Preparative toward a Natural and Experimental History" کیتابیندا 130 آددا موختلیف ائلملری صافالاییر. بۇ تسنیفاتلاندیرما اوندان سونراکی عالیملر اوچون اساس گؤتورولوردو. اوندان سونرا یااشمیش دیدئروت اؤز ائنسیکلوپئدییاسیندا باکونا ایستیناد ائدیر.
 
1704-جو ایلده ریاضیاتمی جون هارریس Con Harris لوندوندا تئخنیکا حاقیندا ائنسیکلوپئدییانی (Lexicon technicum) چاپ ائتدیریر. بۇ تئخنیکا ساحه سینده ایلک الیفبا سیراسی ایله دوزولموش، اینگیلیس دیلینده یازیلمیش عومومی ائنسیکلوپئدییا ایدی.
 
17851-جی ایلده فرانسیز دئنیس دیدئروت Denis Diderot و دالئمبئرت d'Alembert طرفیندن فرانسیز دیلینده ترتیب اولونموش Encyclopédie ou Dictionnaire raisonné des sciences ،(عاغیللی شکیلده دوزولموش لوغت)ایشیق اوزو گؤرور.
 
1769 و 1771-جی ایللرده ویلیام ائسمیل Viliam Smille طرفیندن Encyclopædia Britannica اوچ جیلده چاپ اولونور.
 
[[آذربایجان تورکجه‌سی]]نده ایلک ائنسیکلوپئدییا [[1976]]-[[1987]]-جی ایللرده نشر ائدیلمیش 10 جیلدلیک [[Azərbaycan Sovet Ensiklopediyası|آذربایجان سووئت ائنسیکلوپئدییاسیدیر]]. کیریل الیفباسی ایله چاپ اولونان بۇ ائنسیکلوپئدییا حاضیردا آذربایجان تورکجه‌سینده ائنسیکلوپئدیک اینفورماسییا بازالاریندان ان موکممه لیدیر.
 
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}
 
[[بؤلمه:Elmآیدینلانما چاغی]]
[[بؤلمه:Ensiklopediyalarعلم]]