«آلبانی» نوسخه‌لری‌نین آراسینداکی فرقلری

ک
Beautification Vikipediya) (۲.۷)
ک (Beautification Vikipediya) (۲.۷))
ک (Beautification Vikipediya) (۲.۷))
{{ساغدان}}
{| border=1۱ align=left cellpadding=4 cellspacing=0 width=300۳00 style="margin: 0 0 1em۱em 1em۱em; background: #f9f9f9; border: 1px۱px #aaaaaa solid; border-collapse: collapse; font-size: 95%;"
|+<big><big>'''Republika e Shqipërisëë<br>آلبانی'''<big><big>
|-
| style="background:#efefef;" align=center colspan=2۲ |
{| border=0 cellpadding=2۲ cellspacing=0
|-
| align=center width="140px۱40px" | [[file:Flag_of_Albania.svg|120px۱۲0px|آلبانی بایراقی]] || align=center width="140px۱40px" | [[file:Coat_of_arms_of_Albania.svg|80px|آلبانی علامتی]]
|-
| align=center width="140px۱40px" | ([[آلبانی بایراقی|بایراق]]) || align=center width="140px۱40px" | ([[آلبانی سیمگه سی|سیمگه]])
|}
|-
| align=center colspan=2۲ | <small>اولوسال شعار: ''' آلبانی ! منه شرف باغیشلا ، منه آلبانلی آدی باغیشلا ! </small>
|-
| align=center colspan=2۲ | [[file:Europe-Albania.svg|200px۲00px]]
|-
| '''[[:Category:Paytaxtlar|'''<small>'''باش‌کندی'''</small>]]''' || [[تیرانا|تیرانا]]
|-
| ''''''<small>باش‌کندین مختصات لاری</small>'''''' || [http://tools.wmflabs.org/geohack/geohack.php?pagename=%D8%A2%D9%84%D8%A8%D8%A7%D9%86%DB%8C&language=fa&params=41_20_N_19_48_E_type4۱_۲0_N_۱9_48_E_type:country]
|-
| '''[[:Category:Diller|'''<small>رسمی دیلی</small>''']]''' || [[آلبانی دیلی|آلبانی دیلی]]
| '''[[:Category:Diller|'''<small>رسمی نوْم</small>''']]''' || [[لائیک|لائیک]]<ref>http://www.oefre.unibe.ch/law/icl/al00000_.html#A007_</ref>
|-
| ائل لر''' || [[آلبانلی|آلبانلی]]83 %<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html</ref><br/>
[[یونانلی|یونانلی]]1۱ %<ref>[http://books.google.com/books?lr=&hl=el&id=OU1oAAAAMAAJOU۱oAAAAMAAJ&dq=Pettifer+The+Greeks%3A۳A+The+Land+and+the+People+since+the+War&q=200000۲00000&pgis=1۱#search_anchor The Greeks: the land and people since the war]. James Pettifer. Penguin, 2000۲000. ISBN 978-0-14۱4-0288990۲8899-5</ref><ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html</ref><br/>
باشقا ( [[مقدونیه لی|مقدونیه لی]] و ... ) 0.3۳ %<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html</ref>
|-
| '''[[:Category:یؤنتیم بیچیمی|'''<small>'''یؤنتیم بیچیمی'''</small>]]''' || [[پارلمانی جمهوری|پارلمانی جمهوری]]
| مجلس باشقانی|| [[للیر مئتا|للیر مئتا]]
|-
| قورولوش|| 29۲9 July 1913۱9۱۳ دا[[عثمانلی|عثمانلی]] امپراتوری سیندن باغیمسیزلیق
|-
| '''[[ساحه|'''<small>ساحه</small>''']]'''<br>&nbsp;- گنل <br>&nbsp;- % سو || [[List of countries by area|143۱4۳-جی یئر]] <br> ۲۸٬۷۴۸km² <br> 4.7%
|-
| '''[[اهالی|'''<small>اهالی</small>''']]'''<br>&nbsp;- گنل <br>&nbsp;- [[اهالی سیخیلیغی|سیخلیق]] || [[List of countries by population|130۱۳0-جی یئر]]<br> 3۳,0110۱۱,405<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html</ref> <br> 98/km2km۲
|-
| '''[[:Category:پولار|<small>پول بیریمی</small>]]''' || [[لئک|لئک]]
|-
| '''[[ساعات قورشاقئ|<small>ساعات قورشاقئ</small>]]''' || [[Coordinated_Universal_Time|UTC]] +1۱
|-
| '''[[ایل سایار بیچیمی|<small>ایل سایار بیچیمی</small>]]''' || [[دوغومسال|دوغومسال]] ( میلادی )
|}<br/>
 
'''آلبانی''' (آلبانجا: Shqipëria)، رسمی آدی آلبانی جومهوریتی<br/> (آلبانجا: Republika e Shqipërisëë،اینگیلیس‌جه: Albania) بالکان یاریم‌آداسیندا یئرلشن بیراؤلکه‌دیر. قونشولاری قوزئی دن [[مونتنقرو|مونتنقرو]]، قوزئی-دوغودان [[کوزووو|کوزووو]]، دوغودادان [[مقدونیه|مقدونیه]] و گونئی دن [[یونان|یونان]]دیر. آیریجا اؤلکه‌نین باتی دا آدریاتیک دنیزینه چیخیشی واردیر. آلبانی [[اوروپابیرلیگی|اوروپابیرلیگی]]<ref>http://news.bbc.co.uk/2۲/hi/europe/802312780۲۳۱۲7.stm</ref><ref>"[http://www.referansgazetesi.com/haber.aspx?HBR_KOD=121811۱۲۱8۱۱&KTG_KOD=253۲5۳ Arnavutluk AB üyeliği için resmen başvurdu]" (تورکچه). Referansgazetesi.com. Erişim tarihi: 29۲9-04-2009۲009.</ref><ref> "[http://www.bbc.co.uk/turkish/news/story/2009۲009/04/090428_albania_eu0904۲8_albania_eu.shtml Arnavutluk AB'ye başvurdu]" (تورکچه). BBC News. Erişim tarihi: 29۲9-04-2009۲009.</ref> و [[ناتو|ناتو]]یا آدای، قارادنیز ایقتیصادی امکداشلیق و [[ایسلام|ایسلام]] کونفرانسی تشکیلاتینا اویه دیر.<br/>
آلبانی ، بالکانین ان کیچیک اولکه سی دیر . بو اولکه [[بالکان ساواشلاری|بالکان ساواشلاری]]نین سونوندا ، [[عثمانلی|عثمانلی]] امپراتوری سیندن ایریلیب ، باغیمسیز اولدو .<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html</ref><br/>
البانی یوخاری انسانی توسعه شاخص لرینی<ref>http://hdr.undp.org/en/media/HDR_2010_EN_Table1HDR_۲0۱0_EN_Table۱.pdf</ref> و نسبتا یوکسک گلیره یییه دیر .<ref>http://data.worldbank.org/country/albania/</ref>
 
== کؤک بیلگیسی ( اتیمولوژی ) ==
 
آلبانلی لار اولکه لرینی اِشچیپِری (Shqipëria) آدلاندیریلار .Shqipëria سوزجوگو بیر-بیریمیزه آنلاماق آنلامیندا دیر .<ref> Lloshi, Xhevat. [http://mirror.undp.org/albania/download/pdf/albanian.pdf "The Albanian Language"]. United Nations Development Programme. Retrieved 9 November 2010۲0۱0.</ref><ref>Kristo Frasheri. History of Albania (A Brief Overview). Tirana, 1964۱964.</ref> بو اولکه نین اولوسلارآراسی ( بین المللی ) آدی آلبانی یا دا آلبانیا دیر . اورتا یوزایل لر ( قرون وسطی ) ده اولکه لرینه آربئری (Arbëri )یا دا آربئنی (Arbëni) اوزلرینه ده ایسه Arbëresh دئییلیردیر<ref>http://www.radio-arberesh.eu/</ref> .<ref>http://www.pinocacozza.it/</ref> Arbëria نین آنلامی قارتال لار یوردو ، Arbëresh ده ایسه قارتال اوغول لاری دیر .<br/>اسکی یونانجا دا آروانیط<ref>Akademia e Shkencave e RPSH. Instituti Gjuhëseisë dhe i Letersisë (1982۱98۲). "[http://books.google.com/?id=mbJiAAAAMAAJ&q=Arnaut+arvanit&dq=Arnaut+arvanit Studime filologjike]". Studime filologjike (آلبانجا) (Tirana) (36۳6): 44.</ref> ، عربجه ده ارناووط و تورکیه تورکجه سینده ده ایسه آرناؤود ( Arnavut ) ایشله نیر .<ref>http://www.thefreedictionary.com/Arnaut</ref>
 
== اؤتک ( تاریخ ) ==
=== ایلک چاغ (400 ایل دوغومدان اؤنجه) ===
 
آلبانلی لارین کؤکو [[ایلیری|ایلیری]] اولوسونا قاییدیر . ایلیری لر بیر [[هیند - اوروپایی|هیند - اوروپایی]] ائل اولاراق ، 2500۲500 ایل اونجه بالکان یاریم آداسیندان بو بولگه یه کوچدولر .
 
=== اورتا چاغ (700 ایل دوغومدان سونرا) ===
آلبانی 700 د .سو یاجا [[بیزانس|بیزانس]]ین یونتیم آلتیندا ایدی . بو اولکه 900 ایل د.سو [[بولغار|بولغار]]تورکلرین طرفیندن اشغال اولوندو .
 
=== عثمانلی دؤنمی (1912۱9۱۲- 1400۱400) ===
[[File:Sanjak of Albania Map 1431۱4۳۱.svg|thumbnail|left|آلبانی سانجاغی 1431۱4۳۱ ده]]
عثمانلی امپراتوریسی 1415۱4۱5 ده آلبانی نین گونئی ین ، 1431۱4۳۱ ده ایسه بو اولکه نین بوتون قالان بولوم لرینی اله گئچیردیب ، اوزونه باغلی بیر حکومت قوردو .<ref>http://www.scribd.com/doc/721221697۲۱۲۲۱69/7/Pashko-Vasa</ref>
 
=== باغیمسیزلیق ===
 
آلبانی نین باغیمسیزلیغی 29۲9 July 1913۱9۱۳ ده [[لندن کنفرانسی|لندن کنفرانسی]]ندا بیلیندیریلدی.<ref>http://www.britannica.com/EBchecked/topic/12472۱۲47۲/Albania/129453۱۲945۳/History%7Cpublisher=Encyclop%C3%A6dia%20Britannica۲0Britannica%7Caccessdate=6%20January۲0January%202012۲0۲0۱۲</ref>
 
=== کومونیستی دؤنم (1992۱99۲- 1944۱944) ===
 
== سیاست ==
آلبانی بیر پارلمانی جمهوریت دیر . جمهورباشقانی 4 ایل اوچون سئچیلیر .<br/>
 
آلبانی 2009۲009 میلادی ایل ده [[ناتو|ناتو]]یا قاتیلدی.<ref>http://news.bbc.co.uk/2۲/hi/europe/79773327977۳۳۲.stm</ref>
 
== قوْشون ==
[[File:Patrol Boat Iliria.jpg|thumbnail|right|ایلیریا ساواش گمیسی]]
آلبانی نین قوْشونو ایلک کز ( دفعه ) 1912۱9۱۲ ده قورولدو . آلبانی نین قوْشونونون سایی 1988۱988 ده 65000<ref>http://news.bbc.co.uk/2۲/hi/europe/1935630۱9۳56۳0.stm</ref> ، 2009۲009 دا ایسه 14500۱4500 اعلام اولدو .<ref>http://www.setimes.com/cocoon/setimes/xhtml/en_GB/features/setimes/features/2008۲008/08/21۲۱/feature-03</ref>
 
== اداری بیریم لر ==
 
آلبانی 12۱۲ بولگه ، 36۳6 سانجاق و 373۳7۳ ساجاقچایا ( شهرستان ) (آلبانجا: bashki or komunë) ،بولونور .
 
آلبانی نین سانجاقلاری نین آدی :
آلبانی نین 70 % داغلیق دیر و ان اوجا یئری [[کوراب|کوراب]] داغی دیر .<br/>
 
بو اولکه نین 476 کم دنیزسل سینیری واردیر.<ref>http://aguas.igme.es/igme/publica/tiac-02/ALBANIA-I.pdf</ref>
 
== اقتصاد ==
 
آلبانی چوخ اوغورلا ( موفقیت ) سوسیالیست اقتصادی دوزگه ( سیستم ) دن بیر آچیق اقتصاد دوزگه سینه کوچوبدور.<ref>http://www.worlddiplomacy.org/Countries/Albania/InfoAlb.html</ref> بو اولکه نین اقتصادی رشدی 2010۲0۱0 دا 2۲.6% و 2011۲0۱۱ ده 3۳.2۲% ایدی .<ref>http://www.imf.org/external/country/alb/index.htm</ref>
بو اولکه نین بویوک نفت و دوغال گاز قایناقلاری اولاراق ، گونده 26000۲6000 بشکه نفت<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2241rank۲۲4۱rank.html?countryName=Albania&countryCode=al&regionCode=eur&rank=77#al</ref><ref>http://www.newswire.ca/en/story/1383301۱۳8۳۳0۱/bankers-petroleum-operational-update-for-the-second-quarter-2014۲0۱4</ref> ایله m³ 30۳0 گاز تولید ائدیر .<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html</ref>
 
== توْپلوم بیلگیسی ==
 
2014۲0۱4 - اینجی ایلین تخمین لرینه گوره بو اولکه نین جمعیتی 3۳.0200۲0.209۲09 دور .<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html</ref>
 
== دیل ==
== نوْم ( دین ) ==
 
[[ایکینجی دونیا ساواشی|ایکینجی دونیا ساواشی]]نا جا آلبانی دا 70% [[مسلمان|مسلمان]]، 20۲0% [[دوغو اورتدوکس|دوغو اورتدوکس]] و 10۱0 % ده ایسه [[روم کاتولیکی|روم کاتولیکی]]واریدی .<ref>https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/geos/al.html</ref>
 
ایندیکی دوروم :
# 58.79% مسلمان<br/>
# 17۱7.09% [[مسیحی|مسیحی]]<br/>
# 25۲5.32۳۲% باشقا<ref>http://www.instat.gov.al/media/177358۱77۳58/njoftim_per_media_-_fjala_e_drejtorit_te_instat_ines_nurja_per_rezultatet_finale_te_census_2011_fjala_e_drejtorit_te_instat_ines_nurja_per_rezultatet_finale_te_census_۲0۱۱.pdf</ref>
 
== گؤرۆنتۆلر ==
<gallery>
file:Albania_space.jpg| آلبانی اوزای دان
file:Steinadler_Aquila_chrysaetos_closeup2_Richard_BartzSteinadler_Aquila_chrysaetos_closeup۲_Richard_Bartz.jpg| آلتین قارتال ، آلبانی نین اولوسال سیمگه سی
| سنت پاول کلیساسی
| اولوسال موزه - تیرانا
| تیرانا اردم ائوی
file:100Lek۱00Lek.jpg| آلبانی پولو ( لئک )
file:Albanian_children_at_school.jpg| آلبانلی اویرنجی لر
</gallery>
 
<center>
{| class="wikitable" border="1۱" width ="50%" border = 2۲ align="center"
!colspan="3۳"|جغرافیایی دوروم و قونشو اولکه لر
|----
| width ="25۲5 %" align="center" | ''قوزئی دوغو:'' {{کوزووو-بایراق}} [[کوزووو|کوزووو]]
| width ="25۲5%" align="center" | ''قوزئی:'' {{مونتنقرو-بایراق}} [[مونتنقرو|مونتنقرو]]
| width ="25۲5 %" align="center" | ''قوزئی باتی:'' {{مونتنقرو-بایراق}} [[مونتنقرو|مونتنقرو]]
|----
| width ="25۲5%" align="center" | ''دوغو:'' {{مقدونیه-بایراق}} [[مقدونیه|مقدونیه]]
| width ="25۲5%" align="center" | [[File:Flag_of_Albania.svg|50px]]
| width ="25۲5%" align="center" | ''باتی:'' [[آدریاتیک دنیزی|آدریاتیک دنیزی]]
|----
| width ="25۲5 %" align="center" | ''گونئی دوغو:'' {{یونان-بایراق}} [[یونان|یونان]]
| width ="25۲5%" align="center" | ''گونئی:'' {{یونان-بایراق}} [[یونان|یونان]]
| width ="25۲5 %" align="center" | ''گونئی باتی:'' [[یونان دنیزی|یونان دنیزی]]
|}</center>