«پروتئین» نوسخه‌لری‌نین آراسینداکی فرقلری

هئچ بیر دییشدیر خلاصه‌سی
(صفحه‌‌نی ' پروتئینلر و یا پروتینلر (پروتوس-بیرینجی، واجیب) جانلی اوْرقانیزمین هوجیره‌لرینی...' ایله ياراتدی)
 
[[File:Myoglobin.png|thumb|300px|right]]
 
'''پروتئینلر''' و یا پروتینلر (پروتوس-بیرینجی، واجیب) جانلی اوْرقانیزمین هوجیره‌لرینین ان واجیب آتریبوتودور.
اوْنلارا جان‌سیز طبیعت‌ده راست گلینمیر. هارادا حیات وارسا، اوْرادا موطلق پروتئین واردیر.
پروتئینلر جانلی اوْرقانیزمین
فعالیّتین‌ده مؤهوم رول اوْیناییرلار. ایلک دفعه ۱۷۲۸-جی ایلده بهکاری تاخیل اۇنون‌دان پروتئین آییرمیش و اوْنا
کلیکاوینا آدی ورمیش‌دیر. سوْنرالار بللی اتمیش‌دیر کی، همین پروتئین [[تویوق]] یومورتاسینین پروتئینی ایله عینی‌لیک تشکیل
ادیر. [[پروتئین]] ساحه‌سین‌ده گؤرکه‌م‌لی آلمان عالیمی، نوبل اؤدولی قازانان ا. فیشرین امیینی ده قیمتله‌ن‌دیرمک
لازیم‌دیر.
۱۹۵۳-جو ایلده ف. سنگر اینسولین پروتئینین آمینتورشو آردیجیل‌لیغینی بللی اتمیش‌دیر. ۱۹۶۳-جو ایلده تسان ایلک دفعه
اینسولین پروتئینینی سینتز اتدی. ۱۹۵۸-جی ایلده کندریو و پروچ [[میوقلوبین]] و هموقلوبینی[[هموقلوبین]]ی اۆچؤل‌چولو قورولوش‌دا اوْلماسینی
بللی اتدی.
پپتید (جونه) علاقه‌سی ایله بیرلشن آمینتورشو زنجیرینین عمله گتیردیی ایریمولکول‌لو مورکّب
 
== پروتئینلرین کاراکتریک علامتلری ==
[[File:Peptide-Figure-Revised.png|thumb|300px|]]
[[File:Peptide group resonance.png|thumb|300px]]
1.پروتئینلرین آشاغی‌داکی کاراکتریک علامتلری واردیر:
پروتئینلرین ترکیبین‌ده آزوتون میقداری قورو کۆتله‌یه گؤره تخمیناً ۱۶ % تشکیل ادیر؛
هر بیر پروتئینین آمینتورشو ترکیبی و فزا قورولوشو اوْنون فیزیکی-کیمیوی خاصه‌سینی تعیین ادیر.
پروتئینلر تورشو–
اساس، بوفر،[[بوفر]]، کوللوید و اوْسموس خاصه‌لرینه مالیک‌دیر.
پروتئینلر ایریمولکول‌لو بیرلشمه‌لر اوْلوب، آمفوتر
پولیلکترولیتلردیر. چونکی اؤزلرین‌ده آمین و تورشو (کاربوکسیل) قروپلارینی ساخلادیغینا گؤره هم اساس، هم ده تورشو
خاصه‌سی داشیییرلار. اوْنلارین آمفوترلیگی ایله آمینتورشولارین آمفوترلیینی اینیلش‌دیرمک اوْلماز. ترکیبین‌ده آسپاراگین،
قلوتامین، آمینلیمون تورشولاری[[تورشو]]لاری اوْلان زولاللار تورشو خاصه‌سی، لیزین،[[لیزین]]، آرژنینین،[[آرژنینین]]، [[هیستیدین]] اوْلان
پروتئینلر ایسه اساسی خاصه داشیییر.
پروتئینین ترکیبین‌ده نه قدر چوْخ تورشو خاصه‌سی داشییان آمینتورشولار اوْلسا، بیر اوْ قدر کسکین تورشو خاصه‌سی گؤستره‌جک‌دیر.
آمینتورشو موْلکولون‌دا هیدروکسیل و سولفیدریل قروپلاری تورشولوق خاصه‌سینه تأثیر اتمیر.
بوفر خاصه‌سی.
پروتئینلر بوفر خاصه‌سینه آز دا اوْلسا مالیک اوْلماسینا باخمایاراق، اوْنلارین بوفر توتومو [[فیزیولوژی]] قمتلردن محدوددور. مسثتنی حال اوْلاراق، ترکیبین‌ده هیستیدین اوْلان قی
متلردن محدوددور. موستسنا حال اوْلاراق، ترکیبین‌ده هیستیدین اوْلان
پروتئینلر بوفر خاصه‌سینه مالیک اوْلور و اوْنلارین په
قیمتی فیزیولوژی قیمته یاخین‌دیر. بئله
پروتئینلر چوْخ آزدیر. یگانه پروتئین اوْلان هموقلوبین‌ده[[هموقلوبین‌]]ده هیستیدینین میقداری ۸%-ا چاتیر.
بۇ ایسه اریتروسیتلرده هوجیرداخی‌لی بوفر عمله گتیریر. بئله‌لیکله، قان‌دا په-این قیمتی ثابت ساخ‌لانیر. پروتئین یوکو اوْنون تر
کیبین‌ده اوْلان تورشو و اساسی آمینتورشولارین میقدارین‌دان وابسته‌دیر:
پروتئینلر این-ده اوْلدوقجا دایانیق‌سیز اوْلور.
باشقا سؤزله، یوک‌سوز پروتئین ذراتی بیر-بیرینه یاپیشیر و چؤکور.
کوللوید و [[اوْسموس]] خاصه‌سی. معلوم‌دور کی، کوللوید محلوللار یالنیز ایستابیلیزاتورون کمکی ایله عمله گلیر.
ایستابیلیزاتور بونلارین چؤکمه‌سینه مانع اوْلور.
پروتئینلرین سودا مه‌لولو مؤحکم تارازلیغا مالیک‌دیر. واخت کچدیکجه
۲. کیمیوی عامیللر: تورشو، قلویلر، اورقانیک هللدیجیلر، بعضی آمید بیرلشمه‌لری، کاربامید، قوانیدین
دۇزلاری، آلکالویدلر، بعضی آغیر دمیرلار (زن، با).
اینسان و حئیوان اوْرقانیزمین‌ده طبیعی دناتورلاشدیریجی واسطه حاضیرلانیر. بۇ دا خلوریدکلورید تورشوسودور. محض
خلوریدکلورید تورشوسونون تأثیری ایله
پروتئینلر دناتوراسییایا اۇغراییر و آنزیملر طرفین‌دن اوْنلارین پارچالاماسینا
کؤمک ادیر. اۇزون مدت حساب ادیلیردی کی، دناتورلاشما دؤنمیندر. لاکین بعضی حاللاردا