«موسی جلیل» نوسخه‌لری‌نین آراسینداکی فرقلری

ک
هئچ بیر دییشدیر خلاصه‌سی
ک
}}
 
'''موسی مصطفی اوغلو جلیل''' (تاتارجا: Муса Җәлил, Musa Cəlil, موسا ﺟه‌ليل; Муса Мостафа улы Җәлилев, Musa Mostafa ulı Cəlilev; ؛ روسجا: <bdi>Муса Джалиль, Муса Мустафович Залялов, '''Musa Dzhalil''', '''Musa Mustafovich Zalyalov''', also anglicized as '''Mussa Jalil'''</bdi>؛ دوغوم: ۱۵ فوریه ۱۹۰۶؛ اؤلوم: ۲۵ اوت ۱۹۴۴) [[شاعیر]]، [[شوروی سوسیالیست جومهوریتلر بیرلیگی|ساوئت‌لر شۇروی بیرلیگی]] قهرمانی.<ref>[https://tt.wikipedia.org/wiki/Musa_C%C3%A4lil تاتارجا ویکی]</ref>
 
== یاشامی ==
موسا جلیل [[روسییاروسیه]]<nowiki/>نین [[اورئنبورقاورنبورق]] شهرینده آنادان اولموشدور. اوشاقلیقدان آتاسینی ایتیرمیش، آناسینین حیمایه‌سینده یاشامیشدیر. کئچن عصرین 20۲۰-جی ایللریندن بدیعی یارادیجیلیغا باشلامیش، شعرلرینی وطن، خالق، آیریلیق مؤوضوعلاریندا یازمیشدیر. 1919۱۹۱۹-جو ایلده [[کامسومول تشکیلاتی]]<nowiki/>نا قوشولموش و روسییاداروسیه‌ده وطنداش موحاریبه‌سی‌نین ایشتیراکچیسی اولموشدور. 1931۱۹۳۱-جی ایلده موسکواموسکو دؤولت اونیوئرسیتئتی‌نینبیلم‌یوردونون ادبیات فاکولته‌سینی بیتیرن موسا جلیل اول تاتار دیلینده نشر اولونان بعضی اوشاق ژورناللارینین رئداکتورو، سونرالار ایسه یئنه تاتار دیلینده‌کی "کوممونیست" قزئتی‌نین رئداکتور موعاوینی اولموشدور. [[تاتار گنجلر تشکیلاتی]]<nowiki/>نا رهبرلیک ائدن موسا جلیل، ایکینجی دونیا موحاریبه‌سی ایللرینده سووئت اوردوسونون ترکیبینده ووروشموش، 1942۱۹۴۲-جی ایلده آلمانلارا اسیر دوشه‌رک [[شپانداو توپلاما دوشرگه‌سی]]<nowiki/>نه گؤندریلمیشدیر. 
 
اسیرلیکده ده فعاللیق گؤسترمیش، آلمانلارین تاتارلاردان تشکیل ائتدیگی [[ایدیل-اورال لئگیونو]]<nowiki/>نون عوضولری آراسیندا آنتی‌فاشیست قوووه‌لرینقووّه‌لرین یارادیجیلاریندان اولموشدور. 1944۱۹۴۴-جو ایلین آوقوستونداآقوستوندا اسیرلرین کوتلوی شکیلده قاچیشینی تشکیل ائتمیشدیر. لاکین اونلاری ساتمیشلار و موسا جلیل توتولاراق 25۲۵ آوقوستآقوست 1944۱۹۴۴-جو ایلده بئرلینده‌کی پلؤتزئنزئئ حبسخاناسیندا دیگرآیری مشهور تاتار یازیچیسی [[عبدوللا عالیش]] له بیرلیکده اعدام ائدیلمیشدیر. سووئت حؤکومتی اونا وطن خاینی دامغاسی "وورموش"، عاییله‌سینی ایسه سورگون ائتدیرمیشدیر. 1949۱۹۴۹-جو ایلده موسا جلیل‌ین بئلچیکالی اسیر یولداشی سسری-نین [[بروسسئلبروکسل]]<nowiki/>ده‌کی کونسوللوغونا گله‌رک اونون اسیرلیکده اولارکن آنتی‌فاشیست قوووه‌لرینین دؤیونن اورگی و دوشونن بئینی اولدوغونو سؤیله‌میش، اولجه اونون بیر نئچه شئغرینی، بیر مودت سونرا ایسه ایکی کیتابینی کونسوللوغا تقدیم ائتمیشدیر. بو کیتابلار تئزلیکله چاپ اولونموش، 1956۱۹۵۶-جی ایلده شاعیره برات وئریلمیش و اونون اثرلرینین چاپینا قویولان قاداغا بیردفه‌لیک آرادان قالدیریلمیشدیر. همین ایل موسا جلیله اؤلوموندن سونرا سووئتشۇروی ایتتیفاقی قهرمانی آدی، 1957۱۹۵۷-جی ایلده ایسه لئنینلنین موکافاتیجاییزه‌سی وئریلمیشدیر. [[کازانقازان]] شهرینده اونون هئیکه‌لی اوجالدیلمیش، تاتار میللیمیلّی درام تئاترینا اونون آدی وئریلمیش، آدینا ادبی موکافاتجاییزه تأسیس اولونموشدور. 1954۱۹۵۴-جو ایلده بؤیوک آذربایجان شاعیری [[صمد وورغون]] موسا جلیلین خاطیره‌سینه حصر اولونموش "موسا جلیله" شعرینی یازیب.<ref>{{ویکی قایناقلاماسی|باغلانتی= https://az.wikipedia.org/wiki/Musa_C%C9%99lil|باشلیق= Musa Cəlil|دیل= لاتین‌خطلی آذربایجان تورکجه‌سی|یوخلاما=۱۳۹۵.۰۸.۲۹}}
</ref>
== یارادیجیلیغی ==
موسا جلیلین ایلک اثری 1919۱۹۱۹-جو ایلده درج اولونموشدور. 1925۱۹۲۵-جی ایلده اونون "بیز گلیریک" آدلی شئعر و پوئمالار توپلوسو ایشیق اوزو گؤرموشدور. 1941۱۹۴۱-جی ایلده "آلتون چئچ" و "ایلدار" اوپئرالاریاوپرالاری اوچون 4۴ لیبرئتتو یازمیشدیر. 
 
آلمان اسیرلیگینده یازدیغی "موابیت گونده‌لیگی" آدلی شئیرلر توپلوسونا گؤره اؤلوموندن سونرا لئنین موکافاتینا لاییق گؤرولموشدور (1957۱۹۵۷). 
 
== قایناقلار ==