«باکتری» نوسخه‌لری‌نین آراسینداکی فرقلری

هئچ بیر دییشدیر خلاصه‌سی
'''باکتری‌لر''' - تک‌سلولی [[میکرو اورقانیزم]] لردیر. پروکاریوتیک میکرواورقانیزم‌لرین اکثریتینی تشکیل ائد‌ن قروب‌دور. بؤیوکلوکلری ۰،۱ - ۱۰ µم آراسیندادیر. باکتری‌لرین [[دونیا]] اوزرین‌ده ۳،۵ میلیارد ایلدیر یاشادیقلاری بیلینمک‌ده‌دیر. [[دونیا]]دا ان چوخ یاییلمیش اورقانیزملردیر و [[یئر]]نده [[یاشاییش]]ین داوام ائتمه‌سی اوچون بؤیوک اؤنم تشکیل ائتمکددیرلر.
 
== باکتری لرینباکتری‌لرین موختلیف‌لیگی ==
بیر قرام [[توپراق]]<nowiki/>دا تخمیناً ۴۰ میلیون، ۱ میلی‌لیتر شیرین سودا ده ۱ میلیون قدر باکتری سلولی تاپیلیر. [[یئر]]<nowiki/>نده‌کی توپلام باکتری کوتله‌سی بوتون مؤوجود [[بیتکی]] و [[حئیوان]] جمعیندن داها چوخ‌دور<ref name="pmid9618454">{{cite journal|vauthors=Whitman WB, Coleman DC, Wiebe WJ|title=Prokaryotes: the unseen majority|journal=Proceedings of the National Academy of Sciences of the United States of America|volume=95|issue=12|pages=6578–83|year=1998|pmid=9618454|pmc=33863|doi=10.1073/pnas.95.12.6578|bibcode=1998PNAS...95.6578W}}</ref>. یاشادیقلاری موحیط شرایطیندن آسلی اولاراق باکتری لر گئنیش موختلیف‌لیه مالیک‌دیر. اونلار [[سلول]]<nowiki/>لرینین فورماسی، [[İnsanın tənəffüs sistemi|تنفوس]] قیدالانما و دیگر خصوصیتلرینه گؤره ده بیر بیریندن فرق‌لنیر. قیدالانما تیپ‌لرینه گؤره باکتریلر آوتوتروف و هتروتروف باکتری لرا بؤلونور.
 
=== آوتوتروف باکتری لرباکتری‌لر ===
آوتوتروف باکتری لر کربون قازینی منیم‌سه‌یه‌رک و کربون‌دان ایستیفاده ائد‌رک آلی مادده‌لر یاراتماق قابیلیتینه مالیک‌دیر. غئیری-آلی [[مادده]]<nowiki/>لردن عضوی مادده‌لر سینتئز ائتمه قابیلیتینه مالیکدیرلر. بونلار اؤزلری ده انرژی‌دن ایستیفاده‌سینه گؤره ایکی قروپا، ''فوتوتروف'' و ''شیموتروف'' باکتری لرا بؤلونور.
 
==== فوتوتروف باکتری لرباکتری‌لر ====
یاشیل [[بیتکی]] کیمی، [[فوتوسینتز]] پروسِسینی حیاتا کئچیره‌رک [[اورقانیک بیلشیک]]<nowiki/>لر سینتز ائدیر. اونلار [[انرژی]] منبعی کیمی [[گونش]] [[انرژی]]<nowiki/>سیندن ایستیفاده ائدیرلر. بو باکتری لر یاشیل و قیرمیزی باکتری لر، همچینین سیانو باکتری لر عاییددیر. لاکین دیگر [[فوتوسینتز]]<nowiki/>ائدیجی باکتری لردان فرق‌لی اولاراق، سیانوباکتری لر [[دوغال چئوره]] ده [[اوکسیژن]] [[قاز|قازی]] خاریج ائدیر.
 
=== هتروتروف باکتری لر ===
هتروتروف باکتری لر ده [[کربون]]<nowiki/>و یالنیز حاضیر اورقانیک بیرلشمه‌لردن منیم‌سه‌ییر. باکتری لرین اکثریتی هتروتروف یوللا قیدالانیر. لازیم اولان [[اورقانیک بیلشیک]]<nowiki/>ی خاریجی موحیط‌دن آلیر. بو سبب‌دن پارازیت و ساپروفیت باکتریلره بؤلونور. [[Parazitizm|پارازیت]] باکتری لر دیگر جان‌لیلاردا پارازیت‌لیک ائد‌رک اونلارین [[اورقانیک بیلشیک]]<nowiki/>ی ایله قیدالانیر، نتیجه‌ده نوخوشلوق تؤره‌دیر. [[بیتکی]]، [[حئیوان]] و [[اینسان]]<nowiki/>لاردا خسته‌لیک تؤره‌دن بیر چوخ پارازیت باکتری لرا راست گلینیر. ساپروفیت باکتری لر اورقانیک قالیقلارلا قیدالانیر. ایفراز ائتدیکلری مادده‌لرله اؤلموش [[جانلی‌لار]]ارین پارچالانماسیندا و چئورومه‌سی پروسسینده ایشتیراک ائدیر. هتروتروف چورونتو باکتری لری [[بیتکی]] و [[حئیوان]] قالیقلارینی چوروده‌رک مینراللاشدیریر. ساپروفیت باکتری لرا قیجقیرما باکتری لری دا عاییددیر.
== قایناق‌لار ==
{{قایناق}}