آنامِنونو آچ

عرب دیلی-ه دَییشیکلیک

بیلگی قوتوسو آرتیردیم
{{قایناقسیز}}
{{Infobox language
| name = عرب دیلی
| nativename = {{rtl-lang|ar|العَرَبِيَّة}}<br />''{{transl|ar|ALA|al-ʻarabiyyah}}''
| pronunciation = {{IPA|/ˈʕarabij/}}, {{IPA|/alʕaraˈbijːa/}}
| states = [[عرب بیرلیگی]] اؤلکه‌لرینده و آزینلیق اولاراق قونشو اؤلکه‌لرده، آسیانین، اوروپانین و آفریقانین بعضی یئرلرینده.
| speakers =
| date = ۲۰۱۱–۲۰۱۶<!--reporting dates of the data-->
| ref = ۳۱۳ میلیون<ref>{{cite web|title=Arabic - Ethnologue|url=//www.ethnologue.com/language/ara|website=Ethnologue|publisher=Simons, Gary F. and Charles D. Fennig (eds.). 2018. Ethnologue: Languages of the World, 21st edition|accessdate=21 February 2018|archive-url=https://web.archive.org/web/20160105171142/https://www.ethnologue.com/language/ara#|archive-date=5 January 2016|dead-url=no|df=dmy-all}}</ref>
| familycolor = Afro-Asiatic
| fam1 = آفرو-آسیاتیک دیللری
| fam2 = [[سامی دیللری]]
| fam3 = باتی سامی
| fam4 = اورتا سامی
| dia1 = باتی
| dia2 = اورتا ([[میصر عربجه‌سی|میصر لهجه‌سی]], [[سودان عربجه‌سی|سودان لهجه‌سی]])
| dia3 = قوزئی ([[شام عربجه‌سی|شام لهجه‌سی]], [[عراق عربجه‌سی|عراق لهجه‌سی]])
| dia4 = گۆنئی ([[خلیج عربجه‌سی|خلیج لهجه‌سی]], [[حیجاز عربجه‌سی|حیجاز لهجه‌سی]], [[نجدی عربجه‌سی|نجدی لهجه‌سی]], [[یمن عربجه‌سی|یمن لهجه‌سی]])
| stand1 = موْدرن ایستاندارد عربجه
| script = [[عرب الیفباسی]]<br />عربجه برئیل<br />[[سوریانی الیفباسی|سۆریانی الیفباسی]]<br />[[یهودی عربجه‌سی|یهودی]]<br />[[قیبریس عربجه‌سی|یونان الیفباسی]]<br />[[لاتین الیفباسی]] ([[مراکش عربجه‌سی]], [[لوبنان عربجه‌سی]])
| nation = [[مودرن ایستاندارد عربجه]] ۲۶ اؤلکه‌نین رسمی دیلی دیر، [[اینگیلیس دیلی]] و [[فرانسه دیلی]]ندن سونرا دۆنیادا اۆچونجو ان چوخ.<ref>{{Harvcoltxt|Wright|2001|p=492}}</ref>{{collapsible list
| [[الجزاییر]]<br />[[بحرئین]]<br />[[کومور آدالاری|کوْمور]]<br />[[چاد]]<br />[[میصر]]<br />[[اریتره]]<br />[[عراق]]<br />[[اوردون]]<br />[[کووئیت]]<br />[[لوبنان]]<br />[[لیبی]]<br />[[موریتانی]]<br />[[مراکش]]<br />[[عومان]]<br />[[فیلیسطین]]<br />[[قطر]]<br />[[صحرا]]<br />[[سعودی عربیستان]]<br />[[سودان]]<br />[[سوریه]]<br />[[تانزانیا]] (''[[زانزیباز]]'')<br />[[تونس]]<br />[[بیرلشمیش عرب امیرلیکلری]]<br />[[یمن]]<br /> <br />'''تشکیلاتلار'''<br />[[آفریقا بیرلیگی]]<br>[[عرب بیرلیگی]]<br />[[ایسلام ایش‌بیرلیگی تشکیلاتی]]<br />[[بیرلشمیش میلتلر قورومو|بیرلشمیش میلتلر]]}}
| minority = {{collapsible list| [[برونئی]]<br>[[Ceuta]]<br>[[قیبریس]]<br>[[اندونزی]]<br>[[ایسراییل]]<br>[[ایران]]<br>[[مالی]]<br>[[ملیا]]<br>[[نیجر]]<br>[[پاکیستان]]<br>[[فیلیپین]]<br>[[سنقال]]<br>[[گونئی سودان|گۆنئی سودان]]<br>[[تورکیه|تۆرکیه]]}}
| agency =
| iso1 = ar
| iso2 = ara
| iso3 = ara
| lc1 = arq
| ld1 = [[الجزاییر عربجه‌سی]]
| lc2 = aao
| ld2 = [[صحرا عربجه‌سی]]
| lc3 = bbz
| ld3 = [[بابالیا عربجه‌سی]]
| lc4 = abv
| ld4 = [[بحرانی عربجه‌سی]]
| lc5 = shu
| ld5 = [[چاد عربجه‌سی]]
| lc6 = acy
| ld6 = [[قیبریس عربجه‌سی]]
| lc7 = adf
| ld7 = [[ظوفاری عربجه‌سی]]
| lc8 = avl
| ld8 = [[بدوی عربجه‌سی]]
| lc9 = arz
| ld9 = [[میصر عربجه‌سی]]
| lc10 = afb
| ld10 = [[خلیج عربجه‌سی]]
| lc11 = ayh
| ld11 = [[حضرمی عربجه‌سی]]
| lc12 = acw
| ld12 = [[حیجاز عربجه‌سی]]
| lc13 = ayl
| ld13 = [[لیبی عربجه‌سی]]
| lc14 = acm
| ld14 = [[عراق عربجه‌سی]]
| lc15 = ary
| ld15 = [[مراکش عربجه‌سی]]
| lc16 = ars
| ld16 = [[نجدی عربجه‌سی]]
| lc17 = apc
| ld17 = [[قوزئی شام عربجه‌سی]]
| lc18 = ayp
| ld18 = [[موصول عربجه‌سی]]
| lc19 = acx
| ld19 = [[عومان عربجه‌سی]]
| lc20 = aec
| ld20 = [[صعیدی عربجه‌سی]]
| lc21 = ayn
| ld21 = [[صنعانی عربجه‌سی]]
| lc22 = ssh
| ld22 = [[شحی عربجه‌سی]]
| lc23 = ajp
| ld23 = [[گونئی شام عربجه‌سی]]
| lc24 = arb
| ld24 = [[مودرن ایستاندارد عربجه|ایستاندارد عربجه‌]]
| lc25 = apd
| ld25 = [[سودان عربجه‌سی]]
| lc26 = pga
| ld26 = [[جوبا عربجه‌سی]]
| lc27 = acq
| ld27 = [[تعزی-عدنی عربجه‌سی]]
| lc28 = abh
| ld28 = [[اورتا آسیا عربجه‌سی]]
| lc29 = aeb
| ld29 = [[تونس عربجه‌سی]]
| lc30 = auz
| ld30 = [[اؤزبک عربجه‌سی]]
| lingua = 12-AAC
| image = Arabic albayancalligraphy.svg
| imagesize = 150px
| imagecaption = '''عربجه''' [[نسخ]] یازیسیندا.
| map = Dispersión lengua árabe.png
| mapcaption = دوغما عرب دیللی‌لر - چوخونلوق (تۇتوق یاشیل) و آزینلیق (آچیق یاشیل)
| map2 = Arabic speaking world.svg
| mapcaption2 = عرب دیلی میلّی دیل اولاراق(یاشیل), رسمی دیل اولاراق (توتوق گؤی), یئرل (محلی) دیل اولاراق (آچیق گؤی)
| notice = IPA
| protoname = ایبتیدایی عربجه (پروتو عربیک)<br>اسکی عربجه<br>اسکی حیجازی<br>کلاسیک عربجه
| sign =
| glotto = arab1395
| glottorefname = Arabic
}}
[[File:Arabic Dialects.svg|300px|thumbnail|left|عربجه لهجه‌لری]]
[[File:Learning Arabic calligraphy.jpg|300px|thumbnail|left|بیر عربجه یازی]]
=== عربجه دانیشان اؤلکه‌لر ===
عربجه 25 اؤلکه‌نین رسمی دیلی یوخسا رسمی دیل‌لرینین بیری‌دیر. بۇ اؤلکه‌لر:
[[الجزایر]]، [[بحرین]]، [[کومور آدالاری|کوْموْر]]، [[چاد]]، [[جیبوتی]]، [[میصر]]، [[اریتره]]، [[عراق]]، [[اوردون|اوْردوْن]]، [[کویت|کوْوئیت]]، [[لوبنان]]، [[لیبی]]، [[موریتانی]]، [[مراکش]]، [[عومان]]، [[فیلیسطین]]، [[قطر]]، [[عربیستان|سعودی عربیستانی]]، [[سومالی]]، [[سودان]]، [[سوریه]]، [[تونس]]، [[بیرلشمیش عرب امیرلیکلری]]، [[غربی صحرا]] و [[یمن]] اؤلکه‌لری‌دیلر. بیرده [[عرب بیرلیگی]]، [[آفریقا بیرلیگی]]، [[ایسلام کونفدراسیونو]] و [[بیرلشمیش میلتلر قورومو]]نون رسمی دیلی یوخسا رسمی دیل‌لرینین بیری‌دیر.
 
== الیفبا ==
 
== لهجه‌لر ==
عربجه 4۴ لهجه‌یه بؤلونور و اولاردا باشقا لهجه‌لره بؤلونورلر:
* میصر عربجه‌سی
* شام عربجه‌سی (لوبنان، سوریه، فیلیسطین و اوْردوْن عربجه‌لرینی ایچینه آلان)
* خلیج عربجه‌سی (عراق، کوویت،کووئیت، عومان، حیجاز و س. عربجه‌لرینی ایچینه آلان)
* غرب عربجه‌سی (مراکش و تونس عربجه‌لرینی ایچینه آلان)