فولکلور یا خلقيون، خلقين مادي و معنوي كوٍلتورونو موعيّن مئتودلارلا موٍرّتب ائديب، آراشديران علم قوْلونا فوْلكلور دئييلير. فوْلكلور سؤزو ايلك دفعه ميلادي ۱۸۴۶–جي ايلده اينگليسلي عاليم ويليام جي. تامز (۱۸۰۳ – ۱۹۵۵) طرفيندن ايشلنميشدير. بو سؤز ايكي كلمه دن اوْلوشموشدور؛ فولك، خلق معناسيندا و لور، بيليك و علم معناسيندا. دئملی فوْلكلور سؤزو، خلق بيلگيسي و ائل بيلگيسي آنلاميندادير.

قوزئي آزربايجان فوْلكلورشیناسلاري، فوْلكلور سؤزو يئرينه بعضا خلق ياراديجيليغي اصطلاحيندان فايدالانيرلار و توركيّه ده ايسه خلق بيليگيسی عئيني آنلامدا ايشلنير. ايران آراشديرماچيلاري ايسه فارسجا يازديقلاري اثرلرده فرهنگِ عوام، فرهنگِ توده، فرهنگِ مردم، فرهنگِ عاميانه تئرمينلرين ايصطيلاحلارين ايشلدرلر. آنجاق بوگون دوٍنيانين بير چوخ اؤلكه لرينده اوْلدوغو كيمي آزربايجاندا ائله جه ده توركيّه‌ده داها چوخ فوْلكلور سؤزو ايشلنمكده دير.

IMG21342218.png

فوْلكلورو ايكي بؤيوك ساحه يه بؤلمك اوْلار: مادّي فوْلكلور و معنوي فوْلكلور.

Index.jpg

مادّي فوْلكلوردَییشدیر

مادّي فوْلكلوردا بوتون مادي گؤرونوشو اوْلان خلق ياراديجيليغيندان گؤره نكلردنبحث اولونار.

مثلا:

ايش وسیله‌لریدَییشدیر

جهره، كوتان، دفه، بالتا، چكيش، اوراق، بوغچو و…

گئييملر پالتارلاردَییشدیر

جوراب، باشماق، بؤرك، آرخاليق، كول ه جه، يايليق، چاريق، کوزم، كورك و…

موسيفي آلتلریدَییشدیر

ساز، ناغارا، كامانچا، تار، قره نئی، قوشا ناغارا، قاوال، زورنا، بالابان، قارمان و…

ائو وسیله‌لریدَییشدیر

قاب، قاشيق، چاناق، گويوم، ساج، كورسو، كوزه، سهنگ، وردنه، اوخلو و...

یئملی‌لردَییشدیر

دولما، پيلاو، شوربا، كباب و…

بزک‌لردَییشدیر

بيلرزيك، بويون باغي، قول باغي، سيرغا، اوزوك و...

دؤشمه‌لردَییشدیر

خالچا، كيليم، وئرني، كئچه، جئجيم، فرش، حصير و...

جنگ آلتلريدَییشدیر

قيلينج، قارغی، چوماق، اوخ، يای، ساپان، قمه، خنجر، قالخان و...

اوشاق اويونچاقلاریدَییشدیر

قولچاق، چاخچاخا، يوگورك، آشيق، مازي، مازالاق، فيرفيرا و...

معمارليق عونصورلریدَییشدیر

و...دَییشدیر

معنوي فوْلكلوردَییشدیر

معنوي فوْلكلوردا خلقين معنوي ساحه‌ده كي يارايجيليغندان سؤز گئد، اوندا خلقين اينانجلاري، عادت، عنعنه لري، آيري-آيري علم ساح هلرينده الده ائتديگي بيلگيلري و بيرده اونون بديعي هونري ياراديجيليغي يئر آلير. شيفاهي خلق ادبياتي، رقصلر،خلق موسيقي‌سي، خلق تئاتري و… معنوي فوْلكلورون ساحه لريندندير.

معنوي فوْلكلوردا خلقين دوٍنيا گؤروشو، ايده آللاري، آرزي و ايستكلري، حيات تجره‌لري، اؤز انعكاسيني تاپميشدير.

مثلا:

داستان‌لاردَییشدیر

کور اوغلو، اصلی و کرم و...

ناغیل‌لاردَییشدیر

آتا بابالار دیلیندن اوشاقلار اوچون سؤیله‌نیلن داستانلار.

تاپماجالاردَییشدیر

ماهنی‌لاردَییشدیر

بایاتی‌لاردَییشدیر

و...دَییشدیر

قایناقلاردَییشدیر

تورک خلق ادبياتي يازان: عليرضا صرّافي

ویکی‌آمباردا Folklore ایله مربوط فایل وار.

آذربایجان فولکلورونون نوع لری بایرام وبلاقی