فرانسه

(فرانسه‌-دن يوْل‌لاندیریلمیش)

فرانسه یادا فرانسه جومهوریتی (فرانسه‌جه: République Françaiseاوروپا قاره‌سینده بیر اؤلکه دیر و پاریس شهری بۇ اؤلکه‌نین پایتختی دیر. فرانسه اوروپابیرلیگینین قوروجو عوضولریندندیر. روسیه و تورکیه دن سوْنرا اوروپانین ان بؤیوک ۳-جو اؤلکه‌سیدیر.[۱۰][۱۱][۱۲] بو اؤلکهبلژیک، لوکزامبورق، آلمان، سوئیس ،ایتالیا، موناکو، آندورا و ایسپانیا ایله قونشو اوْلان غربی اوروپادا اؤلکه دیر.[۱۳]

فرانسه جومهوریتی

République française (فرانسه)[۱]
فرانسه بایراقی
بایراق
Emblem of فرانسه
Emblem
شوعار: "Liberté, égalité, fraternité"
"Liberty, Equality, Fraternity"
میللی مارش: "La Marseillaise"
EU-France (orthographic projection).svg
EU-France.svg
France in the World (+Antarctica claims).svg
یئری خریطه‌ده  France  (dark green)

– in اوروپا  (green & dark grey)
– in the European Union  (green)

باشکند
و بویوک شهری
پاریس
48°51′N 2°21′E / 48.850°N 2.350°E / 48.850; 2.350
رسمی دیل
و میلی دیل
فرانسه دیلی[upper-roman ۱]
Nationality (۲۰۱۸)
دین
(۲۰۱۹[۳])
لقب(لر)French
دؤولتUnitary semi-presidential جومهوریت
Emmanuel Macron
Jean Castex
Gérard Larcher
Richard Ferrand
قانون اورقانیParliament
Senate
National Assembly
Establishment
500
آقوست ۸۴۳
۲۲ سئپتامبر ۱۷۹۲
۱ ژانویه ۱۹۵۸
۴ اوکتوبر ۱۹۵۸
اراضی
• جمعی
۶۴۰٬۶۷۹ km2 (۲۴۷٬۳۶۸ sq mi) (۴۲-جی)
• سو (%)
0.86 (as of 2015)[۴]
۵۵۱٬۶۹۵ km2 (۲۱۳٬۰۱۱ sq mi)
(۵۰-جی)
• Metropolitan France (Cadastre)
۵۴۳٬۹۴۰٫۹ km2 (۲۱۰٬۰۱۶٫۸ sq mi)
(۵۰-جی)
جمعیت
• مئی ۲۰۲۱ تخمینی
Neutral increase 67,413,000[۵] (۲۰-جی)
• Density
۱۰۴٫۷۱۰۹/km2 (۱۰۶-جی)
• Metropolitan France, estimate بو تاریخدن: May ۲۰۲۱
Neutral increase 65,239,000[۶] (۲۳-جو)
• سیخیلیق
۱۱۶/km2 (۳۰۰٫۴/sq mi) (۸۹-جی)
جی‌دی‌پی (PPP)2020 estimate
• جمعی
Increase ۲.۹۵۴ تریلیون دولار[۷] (10th)
• آدام‌باشی
Increase $۴۵٬۴۵۴[۷] (۲۶-جی)
جی‌دی‌پی (nominal)۲۰۲۰ estimate
• جمعی
۲.۵۵۱ تریلیون دولار[۷] (۷-جی)
• آدام‌باشی
$۳۹٬۲۵۷[۷] (۲۰-جی)
جینی (۲۰۱۸) 28.5[۸]
آشاغی
اچ‌دی‌آی (۲۰۱۹)Increase 0.901[۹]
چوخ یوخاری · ۲۶-جی
پول واحیدی
چاغ بؤلگه‌سیUTC+1 (اوروپا)
• یای (DST)
UTC+2 (یای)
تاریخ فورمتیdd/mm/yyyy (AD)
Mains electricity230 V–50 Hz
سوروجولوک طرفیساغ
تیلفون کودو+۳۳[upper-roman ۷]
اینترنت ال‌تی‌دی.fr[upper-roman ۸]

جوغرافییاسیدَییشدیر

فرانسه‌نین بؤیوک بیر حیصّه‌سی غربی اوروپادا یئرلشیر. اونون ماتریک حیصّه‌سی قوزئی-شرق‌ده بلژیک، لوکزامبورق و آلمان، شرق‌ده-سوئیس، گونئی-شرق‌ده-موناکو و ایتالیا، گونئی-باتی‌ده-ایسپانیا و آندوررا ایله سرحددیر. فرانسه نین ساحلی ۴ سو حؤوزه‌سی ایله یویولور (لا-مانش، آتلانتیک اوقیانوسو، قوزئی دنیزی و آرالیق دنیزی). اؤلکه‌نین باتی و قوزئی ساحللری آتلانتیک دنیزی ایله (بیسکای کؤرفزی و لا-مانش بوغازی)، گونئی ساحلی ایسه -آرالیق دنیزی (لیون کؤرفزی و لیقوری دنیزی) ایله یویولور. دنیز سرحدلرینین اوزون‌لوغو ۵۵۰۰ کیلومتردیر. فرانسه غربی آوروپا اراضی‌سین‌ده یئرلشه‌ن ان بؤیوک اؤلکه‌دیر. فرانسه دئمک اولار کی، آوروپا اتفاقینین اراضی‌سینین بئش‌ده بیرینی توتور. همچینین آرالیق دنیزین‌ده یئرلشه‌ن کورسیکا آداسی و ایگیرمیدئن چوْخ آسی‌لی اراضیلرده بۇ دوولتین ترکیبینه داخیل‌دیر. اؤلکه‌نین عمومی ساحه‌سی ۵۴۷٫۰۳۰ کوادرات کیلومتر.

تحصیلدَییشدیر

فرانسه نین مۆعاصیر تحصیل سیستمی سونونجو ۲۰۰ ایلده تشکول تاپمیش و دونیادا ان قاباقجیل تحصیل سیستملرین‌دن بیرینه چئوریلمیش‌دیر. اونون باش‌لیجا خوصوصیتی دؤولت تحصیل موسّسه لرینه صاحب اولماسی‌دیر. فرانسه دا تحصیل آلماق خاریجیلر ده داخیل اوْلماقلا، هامی اۆچون پول‌سوزدور. (دوزدور، بیلیم یوردولرده طلبه‌لردن نومینال اؤدمه آلینیر). داها بیر خوصوصیتی ایسه تحصیلین اوستانلرده ده باشکنددا اوْلدوغو کیمی کئیفیت‌لی اولماسی‌دیر. سونونجو معلوماتلارا گؤره، فرانسه دا شاگیرد و طلبه‌لرین سایی ۱۵ ملن. یوکسلیب و بۇ دا اؤلکه‌ده‌کی اهالینین ۴/۱ تشکیل ائدیر. اؤلکه‌ده ۷ مین کوللئج و ۲۶۰۰ لیسئی وار. هر ایل دؤولت بودجه‌سین‌دن تحصیله ۲۱ فایز وسایت آیریلیر. فرانسه داکی تحصیل سیستمی چوْخ آیدین ایفاده ائدیله‌ن میلّی خصوصیتلره مالیک‌دیر. بۇ اؤلکه‌ده سیلکلره بؤلونمه، دیپلوم و تحصیل آلما درجه‌لرینین خصوصی سیستملری وار. دؤولت تحصیل موسّسه لرین‌ده وئریله‌ن دیپلوملارا قارشی خصوصی یاناشما اولور: بئله کی، اونلار دیگر اؤزل مکتب و بیلیم یوردولره نیسبتاً داها یوکسک قیمتلندیریلیر.[۱۴]

اهالیدَییشدیر

 
1999-cu il siyahıyaalınması zamanı Fransa Respublikasında Əhalinin sıxlığı

اهالینین ۹۴٪-نی فرانسوی لر، ۵٪-نی پورتوقاللار، الجزایرلیلر، ایتالیالار، مراکش‌لی لر، تورکلر تشکیل ائدیر. اؤلکه اهالی‌سینین سایینین ایللرله گؤستریجی‌سی:

ایل اهالی ایل اهالی ایل اهالی
50 e. ə ۲٬۵۰۰٬۰۰۰ ۱۸۰۶ ۲۹٬۶۴۸٬۰۰۰ ۱۸۹۶ ۴۰٬۱۵۸٬۰۰۰
۱ ۵٬۵۰۰٬۰۰۰ ۱۸۱۱ ۳۰٬۲۷۱٬۰۰۰ ۱۹۰۱ ۴۰٬۶۸۱٬۰۰۰
۱۲۰ ۷٬۲۰۰٬۰۰۰ ۱۸۱۶ ۳۰٬۵۷۳٬۰۰۰ ۱۹۰۶ ۴۱٬۰۶۷٬۰۰۰
۴۰۰ ۵٬۵۰۰٬۰۰۰ ۱۸۲۱ ۳۱٬۵۷۸٬۰۰۰ ۱۹۱۱ ۴۱٬۴۱۵٬۰۰۰
۸۵۰ ۷٬۰۰۰٬۰۰۰ ۱۸۲۶ ۳۲٬۶۶۵٬۰۰۰ ۱۹۲۱ ۳۹٬۱۰۸٬۰۰۰
۱۲۲۶ ۱۶٬۰۰۰٬۰۰۰ ۱۸۳۱ ۳۳٬۵۹۵٬۰۰۰ ۱۹۲۶ ۴۰٬۵۸۱٬۰۰۰
۱۳۴۵ ۲۰٬۲۰۰٬۰۰۰ ۱۸۳۶ ۳۴٬۲۹۳٬۰۰۰ ۱۹۳۱ ۴۱٬۵۲۴٬۰۰۰
۱۴۰۰ ۱۶٬۶۰۰٬۰۰۰ ۱۸۴۱ ۳۴٬۹۱۲٬۰۰۰ ۱۹۳۶ ۴۱٬۵۰۲٬۰۰۰
۱۴۵۷ ۱۹٬۷۰۰٬۰۰۰ ۱۸۴۶ ۳۶٬۰۹۷٬۰۰۰ ۱۹۴۶ ۴۰٬۵۰۶٬۶۳۹
۱۵۸۰ ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ۱۸۵۱ ۳۶٬۴۷۲٬۰۰۰ ۱۹۵۴ ۴۲٬۷۷۷٬۱۶۲
۱۵۹۴ ۱۸٬۵۰۰٬۰۰۰ ۱۸۵۶ ۳۶٬۷۱۵٬۰۰۰ ۱۹۶۲ ۴۶٬۵۱۹٬۹۹۷
۱۶۰۰ ۲۰٬۰۰۰٬۰۰۰ ۱۸۶۱ ۳۷٬۳۸۶٬۰۰۰ ۱۹۶۸ ۴۹٬۷۸۰٬۵۴۳
۱۶۷۰ ۱۸٬۰۰۰٬۰۰۰ ۱۸۶۶ ۳۸٬۰۶۷٬۰۰۰ ۱۹۷۵ ۵۲٬۶۵۵٬۸۶۴
۱۷۰۰ ۲۱٬۰۰۰٬۰۰۰ ۱۸۷۲ ۳۷٬۶۵۳٬۰۰۰ ۱۹۸۲ ۵۴٬۳۳۴٬۸۷۱
۱۷۱۵ ۱۹٬۲۰۰٬۰۰۰ ۱۸۷۶ ۳۸٬۴۳۸٬۰۰۰ ۱۹۹۰ ۵۶٬۶۱۵٬۱۵۵
۱۷۴۰ ۲۴٬۶۰۰٬۰۰۰ ۱۸۸۱ ۳۹٬۲۳۹٬۰۰۰ ۱۹۹۹ ۵۸٬۵۱۸٬۳۹۵
۱۷۹۲ ۲۸٬۰۰۰٬۰۰۰ ۱۸۸۶ ۳۹٬۷۸۳٬۰۰۰ ۲۰۰۶ ۶۱٬۳۹۹٬۷۱۹
۱۸۰۱ ۲۹٬۳۶۱٬۰۰۰ ۱۸۹۱ ۳۹٬۹۴۶٬۰۰۰ ۲۰۱۱ ۶۳٬۱۳۶٬۱۸۰

اتک یازیلاردَییشدیر

  1. For information about regional languages see Languages of France.
  2. Established the باتی فرانک کراللیغی (the فرانسه شاهلیغی) from the کارولنژ ایمپراتورلوغو of Francia.
  3. اوروپا بیرلیگی since 1993.
  4. Established the Fifth Republic
  5. Whole of the French Republic except the overseas territories in the Pacific Ocean.
  6. French overseas territories in the Pacific Ocean only.
  7. The overseas regions and collectivities form part of the French telephone numbering plan, but have their own country calling codes: قوادلوپ +590; مارتینیک +596; قویان فرانسه +594, رئونیون and مایوت +262; سنت پیئر و میکلون +508. The overseas territories are not part of the French telephone numbering plan; their country calling codes are: یئنی کالدونیا +687, فرانسه پولینزیاسی +689; والیس و فوتونا +681
  8. In addition to .fr, several other Internet TLDs are used in French overseas départements and territories: .re, .mq, .gp, .tf, .nc, .pf, .wf, .pm, .gf and .yt. France also uses .eu, shared with other members of the European Union. The .cat domain is used in Catalan-speaking territories.

قایناقلاردَییشدیر

  1. France. United Nations Group of Experts on Geographical Names.
  2. https://appsso.eurostat.ec.europa.eu/nui/submitViewTableAction.do[اولو باغلانتی]
  3. Special Eurobarometer 493, European Union: European Commission, September 2019, pages 229–230 Retrieved 17 January 2020. The question asked was "Do you consider yourself to be...?" With a card showing: Catholic, Orthodox Christian, Protestant, Other Christian, Jewish, Muslim – Shia, Muslim – Sunni, Other Muslim, Sikh, Buddhist, Hindu, Atheist, Non believer/Agnostic and Other. Also space was given for Refusal (SPONTANEOUS) and Don't Know. On the other hand, Sikh and Hindu did not reach the 1% threshold.
  4. Surface water and surface water change. Organisation for Economic Co-operation and Development (OECD).
  5. Demography – Population at the beginning of the month – France (2019).
  6. Demography – Population at the beginning of the month – Metropolitan France (2019).
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ World Economic Outlook Database, October 2020. International Monetary Fund.
  8. Gini coefficient of equivalised disposable income – EU-SILC survey. Eurostat.
  9. Human Development Report 2020 (en). United Nations Development Programme (15 December 2020).
  10. Central Intelligence Agency - CİA - The World Factbook: Europa
  11. History of France. Discoverfrance.net. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on 24 August 2011. یوْخلانیلیب17 July 2011.
  12. Perry, Walter Copland (1857). The Franks, from Their First Appearance in History to the Death of King Pepin. London: Longman, Brown, Green, Longmans, and Roberts.
  13. شابلون:Lien web.
  14. https://www.usnews.com/news/best-countries/france
قایناق خطاسی برچسپ <ref> که با نام «France» درون <references> تعریف شده، در متن قبل از آن استفاده نشده‌است.

خاریجی لینکلردَییشدیر

The Wikibook Wikijunior:Countries A-Z has a page on the topic of: France
ایقتیصاد
حوکومت
فرهنگ
عکسلر