قزوین اوستانی (لاتین تورکجه: Qəzvin Ostanı ، فارسجا: استان قزوین ، اینگیلیسجه: Qazvin Province) — ایران اوستانلاریندان بیری‌دیر. بۇ اوستانین مرکزی، قزوین شهری‌دیر.

Qazvin Province

قزوین اوستانی
استان قزوین
Map of Iran with Qazvin highlighted
Location of Qazvin within Iran
Location of Qazvin Province
موختصات: 36°16′09″N 50°00′10″E / 36.2693°N 50.0029°E / 36.2693; 50.0029موختصات: 36°16′09″N 50°00′10″E / 36.2693°N 50.0029°E / 36.2693; 50.0029
اؤلکهFlag of Iran.svg ایران
منطقهبیرینجی منطقه [۱]
مرکزقزوین
بؤلگه‌لری۶
اراضی
 • جمعی۱۵٬۵۶۷ km2 (۶٬۰۱۰ sq mi)
جمعیت
 (2016)[۲]
 • جمعی۱٬۲۷۳٬۷۶۱
 • سیخلیق۸۲/km2 (۲۱۰/sq mi)
ساعات قورشاقییوتی‌سی +03:30 (IRST)
 • یای ساعاتی (DST)یوتی‌سی +04:30 (IRST)
دیللرتورک دیلی و فارس دیلی (رسمی دیللر)
آذربایجان تۆرکجه‌سی
فارس دیلی
تات دیلی
کورد دیلی
لور دیلی
رومان دیلی
[۳][۳]
HDI (2017)0.796[۴]
high · 14th
Qazvin Province Historical population
YearPop.±%
2006۱٬۱۴۳٬۲۰۰—    
2011۱٬۲۰۱٬۵۶۵+5.1%
2016۱٬۲۷۳٬۷۶۱+6.0%
amar.org.ir

قزوین اوستانی‌نین اهالیسی‌نین چوخونلوغو آذربایجان تورکلریندن عیبارت دیرلار، آذربایجان تۆرک‌لریندن سوْنرا فارسلار و تاتلار دا آزینلیق اوْلاراق بۇ اوستان‌دا یاشاییرلار.[۵][۶]

جوغرافیاسی

تاریخی

خالق

اهالی نۆفوسو

قزوین اوستانی‌نین نۆفوس جدولی شهرلی و کندلی منطقه‌لرین اساسیندا[۷]
نۆفوس فایز
شهرلی
۶۰٫۱۶%
کندلی
۳۴٫۱۲%
ساکین اوْلمایان
۵٫۷۲%


بۇ اوْستان ۱۳۹۰–جی هیجری گۆنشلی ایلین نۆفوس سایی‌سی اساسیندا ۱٬۲۰۱٬۵۶۵ نفر (۵۹۱٬۷۶۱ قادین و ۶۰۹٬۸۰۴ کیشی) اهالی‌سی واریمیش.[۸]

۱۳۸۵–جی هیجری گۆنشلی ایلین نۆفوس سایی‌سی اساسیندا بۇ اوْستانین ۱٬۱۴۳٬۲۰۰ نفر (۵۸۳٬۸۷۰ کیشی و ۵۵۹٬۳۳۰ قادین) اهالی‌سی واریمیش کی بۆتون ایران اؤلکه‌سی‌نین ۱٫۶۲٪ نۆفوسونا شامیل اوْلۇرمۇش.[۹]

۱۳۹۰–جی هیجری گۆنشلی ایلین نۆفوس سایی‌سی اساسیندا، قزوین بؤلگه‌سی‌ ۵۶۶۷۷۳ نفر اهالی‌سی اوْلاراق، اوستانین ان چوْخ نۆفوسلو بؤلگه‌سی، و آبیک بؤلگه‌سی ۹۳۸۴۴ نفر اهالی‌سی اوْلاراق، اوستانین ان آز نۆفوسلو بؤلگه‌سی تانینمیش‌دیرلار.[۸]


دیل و سوی

۲۰۱۰–جو میلادی ایلده قزوین اوستانیندا اهالی‌نین آنادیلینه اساساً ائتنیک ترکیبی
[۱۰][۱۱][۱۲]
ائتنیک قوروپ نیسبتی
تۆرک
۶۰٫۶۰%
فارس
۱۸٫۰۰%
تات
۱۵٫۰۰%
لور و کورد
۵٫۰۰%
باشقا خالقلار
۱٫۴۰%


 
قزوین اوستانی‌نین ائتنیک ترکیبی


قزوین اوْستانی‌نین اهالی‌سی عۆمومیت‌ده آذربایجان تۆرکلری دیرلر و آذربایجان تۆرکجه‌سینده دانیشیرلار. تۆرک‌لرین یانیندا باشقا خالقلاردا آزینلیق اوْلاراق بۇ اوْستان‌دا یاشاییرلار، اوْ جۆمله‌دن؛ فارسلار، تات‌لار، لورلار، کوردلر، گیلک‌‌لر و باشقا ائتنیک قوروپلار.

قزوین تۆرک‌لری تۆرک دیلینین اؤزل و خاص بیر لهجه‌سینده اوْلان قزوین لهجه‌سینده دانیشیرلار. بو لهجه، تۆرک دیلی‌نین همدان و ساوه لهجه‌سینهنه چوْخ بنزرلیگی وار.

هۆنر و کۆلتۆر

یئمکلر

قایناقلار

  1. همشهری آنلاین-استان‌های کشور به ۵ منطقه تقسیم شدند
  2. National census 2016. amar.org.ir. یوْخلانیلیب2017-03-14.
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ The official Media from Qazvin- February 10-2010 Archived copy. آرشیولنیب اصلی نۆسخه‌دن on November 2, 2013. یوْخلانیلیبJanuary 9, 2016..
  4. Sub-national HDI - Area Database - Global Data Lab (en).
  5. جغرافیای انسانی.
  6. زبان و دین مردم استان قزوین.
  7. نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۹ خورشیدی.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن ۱۳۹۰ (جدول جمعیت و خانوار).
  9. نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی.
  10. طرح بررسی و سنجش شاخص‌های فرهنگ عمومی کشور (شاخص‌های غیرثبتی){گزارش}:استان قزوین/به سفارش شورای فرهنگ عمومی کشور؛ مدیر طرح و مسئول سیاست گذاری:منصور واعظی؛ اجرا:شرکت پژوهشگران خبره پارس -شابک:۳-۵۳-۶۶۲۷-۶۰۰-۹۷۸ *وضعیت نشر:تهران-موسسه انتشارات کتاب نشر ۱۳۹۱ *وضعیت ظاهری:۲۶۸ ص:جدول (بخش رنگی)، نمودار (بخش رنگی)
  11. وزارت آموزش پرورش اداره کل استان قزوین Archived ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۷, at the Wayback Machine. http://www.gozinesh.medu.ir/portal/home.php?ocode=100069834&block=assistant-council Archived ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۷, at the Wayback Machine.
  12. دانانیوز: قزوینی‌ها از نظر تعلق به زبان مادری متشکل از 5 درصد کرد، لر و لک، 18 درصد فارس 15درصد تات 60 درصد ترک و 2 درصد نیز سایر اقوام و زبان‌ها، هستند.