تورک دؤولت‌لر، تاریخده بیلینن ۱۶ بؤیوک تورک ایمپراتورلوغو و ۱۱۴ تورک دؤولتی قورولموش، گونوموزده ایسه ۷ باغیمسیز تورک دؤولتی وار.

ایندیکی موستقیل تورک دؤولت‌لردَییشدیر

آد ایللر ائتنیکلیک جومهوریت گۆنی
تورکیه تورکیه ۱۹۲۳ ۷۵٪ آنادولو تورک‌‌‌لری October 29, 1923
آذربایجان جومهوریتی آذربایجان جومهوریتی ۱۹۹۱ ۹۱٫۶٪ آذربایجان تورکلری, ۰٫۴۳٪ آخیسقا تورک‌‌‌لری, ۰٫۲۹٪ تاتارلار.[۱] May 28, 1918
قازاخیستان قازاخیستان ۱۹۹۱ ۶۳٫۱٪ قازاخ‌لار, ۲٫۹٪ اؤزبک تورکلری, ۱٫۴٪ اویغورلار, ۱٫۳٪ تاتارلار, ۰٫۶٪ آخیسقا تورک‌‌‌لری, ۰٫۵٪ آذربایجان تورکلری, ۰٫۱٪ قیرغیز‌لار.[۲] June 19, 1925
قیرغیزیستان قیرغیزیستان ۱۹۹۱ ۷۰٫۹٪ قیرغیز‌لار, ۱۴٫۳٪ اؤزبک تورکلری, ۰٫۹٪ اویغورلار, ۰٫۷٪ آخیسقا تورک‌‌‌لری, ۰٫۶٪ قازاخ‌لار, ۰٫۶٪ تاتارلار, ۰٫۳٪ آذربایجان تورکلری.[۳] October 14, 1924
تورکمنیستان تورکمنیستان ۱۹۹۱ ۷۵٫۶٪ تورکمن, ۹٫۲٪ اؤزبک تورکلری, ۲٫۰٪ قازاخ‌لار, ۱٫۱٪ آخیسقا تورک‌‌‌لری ۰٫۷٪ تاتارلار[۴] October 27, 1991
اؤزبکیستان اؤزبکیستان ۱۹۹۱ ۷۱٫۴٪ اؤزبک تورکلری, ۴٫۱٪ قازاخ‌لار, ۲٫۴٪ تاتارلار, ۲٫۱٪ قاراقالپاق‌لار, ۱٪ قیریم تورکلری, ۰٫۸٪ قیرغیز‌لار, ۰٫۶٪ تورکمن, ۰٫۵٪ آخیسقا تورک‌‌‌لری, ۰٫۲٪ آذربایجان تورکلری, ۰٫۲٪ اویغورلار, ۰٫۲٪ باشقورت.[۵] October 27, 1924

تاریخ‌ده قورولان تورک دؤولت‌لریدَییشدیر

تاریخ‌ده قورولان تورک دؤولت‌لری‌نین تانینمیشلاری بونلاردیر.

آد توضیح ایللر باشکند خریطه
  گؤی‌تورک خاقانلیغی 552–ca. 580
682–744
اوردو بالیق  
باتی گؤیتورک خاقانلیغی 593–659 Suyab  
شرقی گؤی تورک خاقانلیغی 581–630 اوردو بالیق  
Xueyantuo 628–646
Kangar union 659–750 located in Ulutau mountains  
 Turk Shahi 665–850 کابول  
تورگیش 699–766 Balasagun  
کیمک خاقانلیغی 743–1220 Khagan-Kimek Imekia  
  اویغور خاقانلیغی 744–848 اوردو بالیق  
Oghuz Yabgu State 750–1055 Yangikent  
Karluk Yabgu State 756–940 Suyab later Balasagun  
  آل افراسیاب 840–1212 Balasagun, کاشقار, سمرقند  
Gansu Uyghur Kingdom 848–1036 Zhangye  
Kingdom of Qocho 856–1335 Gaochang, Beshbalik  
  پچنقلر 860–1091  
  دشت قیپچاق[۶][۷] 900–1220  
  Anatolian Beyliks 11th–16th century Many such as Karaman, Sinop, آدانا, آلانیا, قهرمان مرعش.  
Ahmadilis 1122–1209 مراغه  
Eldiguzids ca.1135–1225 ناخجیوان and همدان  
سالقورلولار 1148–1282 فارس اوستانی  
  عثمانلی ایمپیراتورلوغو Also known as the Turkish Empire, Ottoman Turkey or تورکیه, was an empire founded in 1299 by اوغوز تورکلری under بیرینجی عثمان in northwestern Anatolia 1299–1923 Söğüt 1299–1335, بورسا 1335–1413, ادیرنه 1413–1453, Constantinople 1453–1922  
Sufids 1361–1379
دونقان آیاقلانماسی A short lived emirate in کاشقار region.[۸] 1865-1877 کاشقار

گونوموزده تورک دؤولتلریدَییشدیر

تورک دؤلتلر اساسا آسیادا و شرقی اوروپادا یئرلشیرلر.

بوگۆن دۆنیادا رسمی اولاراق ۶ باغیمسیز تورک اۆلکه‌سی واردیر (قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی نین باغیمسیزلیغی یالنیز تورکیه طرفیندن تانینمیشدیر.)

اونلاردان بئشی آذربایجان جومهوریتی، قازاخیستان، قیرغیزیستان، اؤزبکیستان، تورکمنیستان ۱۹۹۱-جی ایلده شورویدن آیریلیبلار و بیری ده تورکیه دیر کی ۱۹۲۱-جی ایلده اؤز باغیمسیزلیغینی اعلان ائدیب.

۲۰۰۵-جی ایلین معلوماتلارینا گوْره دۆنیادا تورک دیلینده دانیشان اهالی ۲۳۰ میلیوندان چوخدور.

باغیمسیز اؤلکه و اراضیلردَییشدیر

سئرا باغیمسیز اؤلکه‌لر باشکند ساحه (km²) اهالی
۱ تورکیه آنکارا ۷۸۵،۳۴۷ ۷۶،۶۶۷،۸۶۴ نفر
۲ اؤزبکیستان تاشکند ۴۴۸،۹۰۰ ۳۰،۴۹۲،۸۰۰ نفر
۳ قازاخیستان نورسولطان ۲،۷۲۴،۹۰۲ ۱۷،۱۶۵،۲۳۹ نفر
۴ آذربایجان جومهوریتی باکی ۸۶،۶۰۰ ۹،۴۷۷،۱۰۰ نفر
۵ قیرغیزیستان بیشکک ۱۹۹،۹۵۱ ۵،۷۷۶،۵۷۰ نفر
۶ تورکمنیستان عاشق‌آباد ۴۹۱،۲۱۰ ۵،۲۴۱،۴۲۰ نفر
سئرا دفاکتو باغیمسیز اؤلکه باشکند ساحه (km²) اهالی
(۷) ۱ قوزئی قیبریس تورک جومهوریتی لفکوشا ۳،۲۴۱.۷ ۲۹۴،۴۳۷ نفر

موختار جومهوریتلردَییشدیر

سئرا اراضی باشکند ساحه (km²) اهالی باغیملی اوْلدوغو اؤلکه
۱ دوغو تورکیستان اورومچی ۱،۶۶۴،۸۹۷.۱۷ ۲۲،۳۲۷،۸۰۰ نفر چین
۲ باشقیردیستان اوفا ۱۴۲،۹۴۷ ۴،۰۶۹،۶۹۸ نفر روسیه
۳ تاتاریستان قازان ۶۷،۸۴۷ ۳،۸۳۸،۲۳۰ نفر روسیه
۴ ایلی قازاخ موختار ویلایتی کۆلجه ۲۷۸،۸۵۱.۹۵ ۲،۴۸۲،۵۹۲ نفر چین
۵ قیریم موختار جومهوریتی سیمفروپول ۲۶،۰۸۱ ۱،۹۵۸،۵۰۴ نفر اوکراین
۶ قاراقالپاغیستان نؤکیس ۱۶۶،۵۹۱ ۱،۷۳۶،۵۲۷ نفر اوزبکیستان
۷ چوواشیستان چبوکساری ۱۸،۳۴۳ ۱،۲۳۹،۹۸۴ نفر روسیه
۸ یاکوتیا یاکوتسک ۳،۰۸۳،۵۲۳ ۹۵۴،۸۰۳ نفر روسیه
۹ کاباردینو-بالکاریا نالچیک ۱۲،۴۷۰ ۸۵۸،۳۹۷ نفر روسیه
۱۰ خاکاسیا آباکان ۶۱،۵۶۹ ۵۳۴،۰۷۹ نفر روسیه
۱۱ قیزیل سو قیرقیز موختار ویلایتی آرتوش ۷۲،۴۶۸.۰۸ ۵۲۵،۶۷۶ نفر چین
۱۲ قاراچای-چرکز چرکسک ۱۴،۲۷۷ ۴۶۹،۸۳۷ نفر روسیه
۱۳ ناخجیوان موختار جومهوریتی ناخجیوان ۵،۵۰۲.۷۵ ۴۳۵،۳۶۷ نفر شومالی آذربایجان
۱۴ تووا قیزیل ۱۶۸،۶۰۴ ۳۱۱،۷۶۱ نفر روسیه
۱۵ جیجی شان بائونان-دونگخیانگ و سالار موختار ویلایتی چوی ماتان ۲،۰۰۰ ۲۱۵،۸۹۸ نفر چین
۱۶ آلتای جومهوریتی قورنو-آلتایسک ۹۲،۹۰۳ ۲۱۱،۶۴۵ نفر روسیه
۱۷ قاقاووزیا کومرات ۱،۸۴۸.۴۶ ۱۶۱،۸۹۷ نفر مولداوی
۱۸ شون هوآ سالار موختار ویلایتی جی شی ۱،۷۱۶.۸۲ ۱۲۳،۹۳۲ نفر چین
۱۹ تایمیر دولقان-ننتس ویلایتی دودینکا ۸۷۹،۹۰۰ ۳۳،۸۶۱ نفر روسیه

باشقا اؤلکه لره باغلی اولان تورک اراضی لردَییشدیر

سئرا اراضی باشکند ساحه (km²) اهالی ایندی باغلی اوْلدوغو اؤلکه
۱ گونئی آذربایجان تبریز ۲۱۵،۰۵۵ ۳۲،۴۶۹،۰۰۰ نفر ایران
۲ گونئی تورکیستان مزار شریف ۸۴،۳۱۳ نفر۴،۳۵۵،۰۰۰ افغانیستان
۳ تورکمن ائلی کرکوک ۴۸،۵۶۴ ۳،۰۵۲،۰۰۰ نفر عراق
۴ تورکمن‌چولو گونبد کاووس ۵۹،۸۰۱ ۲،۵۵۴،۰۰۰ نفر ایران
۵ باتی تورکمن ائلی حلب ۱۵،۴۶۲ ۱،۸۵۳،۰۰۰ نفر سوریه
۶ قشقایی یوردو فیروز آباد ۶۰،۸۶۵ ۱،۸۴۳،۰۰۰ نفر ایران
۷ قوزئی تراکیا کئرجاعلی ۱۴،۶۴۵ ۷۴۷،۰۰۰ بولغاریستان
۸ باتی تراکیا گۆمۆلجینه ۸،۵۷۸ ۱۷۵،۰۰۰ یونان

نقشه‌لردَییشدیر

قایناقلاردَییشدیر

  1. Demographics of Azerbaijan.
  2. Demographics of Kazakhstan.
  3. Demographics of Kyrgyzstan
  4. Demographics of Turkmenistan
  5. Demographics of Uzbekistan
  6. Encyclopedia of European peoples, Vol.1, Ed. Carl Waldman, Catherine Mason, (Infobase Publishing Inc., 2006), 475; "The Kipchaks were a loose tribal confederation of Turkics...".
  7. Vásáry, István, Cumans and Tatars: Oriental military in the pre-Ottoman Balkans, 1185–1365, (Cambridge University Press, 2005), 6; "..two Turkic confederacies, the Kipchaks and the Cumans, had merged by the twelfth century.".
  8. [۱]